به گزارش روزانه نیوز، بازار خودرو ایران در هفتههای اخیر بیش از آنکه تحت تأثیر نوسانات معمول نرخ ارز قرار داشته باشد، از فضای پرابهام ناشی از تحولات ژئوپلیتیکی اثر پذیرفته است. بررسیها نشان میدهد در شرایط کنونی، خریداران و فروشندگان علاوه بر نرخ ارز، احتمال افزایش هزینههای تولید، محدودیتهای تجاری و تداوم تنشهای منطقهای را نیز در تصمیمگیریهای خود لحاظ میکنند.
بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی، شاخص تنش در مقایسه با آخرین روز پیش از آغاز دور جدید تنشها حدود چهار برابر افزایش یافته و تنها طی چهار روز کاری اخیر نیز نزدیک به ۲۵ درصد رشد کرده است. همزمانی این وضعیت با تورم نقطهبهنقطه ۸۷.۹ درصدی و ابهام درباره قیمت بنزین، باعث شده فعالان بازار احتمال بازگشت سریع آرامش را کمتر از گذشته بدانند و قیمتگذاری خودرو را بر مبنای تداوم نااطمینانی انجام دهند.
کارشناسان معتقدند تحرکات دیپلماتیک و تلاش برخی کشورها برای کاهش تنشها، اگرچه در مقاطعی موجب کاهش فشار روانی بازارها و افت نسبی نرخ ارز شد، اما ازسرگیری درگیریها و انتشار اخبار جدید درباره احتمال تشدید تنشها، بار دیگر فضای احتیاط را بر بازار حاکم کرد. در نتیجه، فعالان اقتصادی اکنون بیش از گذشته سناریوی تداوم درگیریهای مقطعی و رفتوبرگشتی را در محاسبات خود لحاظ میکنند.
در چنین شرایطی، کاهش کوتاهمدت نرخ ارز یا توقف موقت تنشها، لزوماً به کاهش قیمت خودرو منجر نمیشود. بسیاری از فروشندگان معتقدند تا زمانی که نشانههای پایداری از ثبات سیاسی، استمرار مسیرهای تجاری، تأمین قطعات و دسترسی مطمئن به ارز مشاهده نشود، احتمال بازگشت نوسانات همچنان وجود دارد و به همین دلیل از کاهش قیمتهای پیشنهادی خودداری میکنند.
از سوی دیگر، افزایش شاخص تنش بهطور مستقیم قیمت خودرو را تعیین نمیکند، اما از طریق افزایش ریسکهای اقتصادی بر بازار اثر میگذارد. در این شرایط، فروشندگان علاوه بر هزینه فعلی جایگزینی خودرو، هزینههای احتمالی خرید خودرو یا قطعات در ماههای آینده را نیز در نظر میگیرند. همین موضوع موجب شده فاصله میان قیمتهای پیشنهادی و قیمتهای واقعی معاملات افزایش یابد و مقاومت بازار در برابر کاهش قیمتها بیشتر شود.
تنشهای ژئوپلیتیکی همچنین بر زنجیره تأمین و تولید خودرو نیز اثرگذار است. افزایش هزینههای حملونقل، بیمه، لجستیک، دشواری واردات قطعات، محدودیتهای انرژی و ابهام در تخصیص ارز از جمله عواملی هستند که میتوانند هزینه تولید خودرو را افزایش داده یا روند تحویل محصولات را با تأخیر مواجه کنند.
فعالان بازار معتقدند حتی پیش از آنکه این مشکلات به کمبود واقعی خودرو در بازار منجر شود، انتظار وقوع چنین شرایطی در قیمتهای پیشنهادی منعکس میشود. خودروهای وارداتی و مونتاژی به دلیل وابستگی بیشتر به ارز و قطعات خارجی، سریعتر از سایر محصولات تحت تأثیر این تحولات قرار میگیرند و خودروهای داخلی نیز با فاصله زمانی، افزایش هزینه مواد اولیه، قطعات و حملونقل را در قیمت نهایی خود منعکس میکنند.
در مجموع، بررسی روند بازار نشان میدهد قیمت خودرو در شرایط کنونی تنها تابع نرخ ارز یا سیاستهای قیمتگذاری نیست، بلکه متغیرهایی مانند ریسکهای ژئوپلیتیکی، وضعیت زنجیره تأمین، هزینههای تولید و چشمانداز روابط تجاری نیز به عوامل تعیینکننده در تصمیمگیری فعالان بازار تبدیل شدهاند.
