به گزارش روزانه‌نیوز، در حالی که مطالبات ارزی واردکنندگان کالاهای اساسی ۱۹ ماه است بلاتکلیف مانده و چشم فعالان بازار به مصوبه هیئت وزیران برای پرداخت این بدهی است، وضعیت عرضه و قیمت حبوبات در آستانه فصل جدید اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. داوود لپه‌چی، رئیس هیئت مدیره انجمن حبوبات ایران، در گفت‌وگو با روزانه‌نیوز درباره مطالبات ارزی، قیمت‌ها، تولید داخل و عملکرد دستگاه‌های مسئول توضیح داد.
مطالبات ارزی ۱۹ ماهه و مصوبه هیئت وزیران
لپه‌چی درباره وضعیت مطالبات اظهار داشت: «مشکل مطالبات ارزی واردکنندگان کالاهای اساسی حدود ۱۹ ماه است که طول کشیده است. ارگان‌های زیادی در این موضوع دخیل بودند تا به بانک مرکزی رسیدیم، اما اکنون توپ در زمین بانک مرکزی است و باید از سوی بانک مرکزی حل شود. آخرین خبر این است که هیئت وزیران باید مصوبه‌ای برای پرداخت این بدهی تصویب کند تا بعد از آن سازوکار پرداخت در بانک مرکزی مشخص شود. فعلاً موضوع در دولت است.»
وی افزود: «انجمن حبوبات حدود یک سال زودتر از ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی خارج شد، به همین دلیل سهمش نسبت به کالاهایی مثل نهاده، روغن و برنج کمتر است. سهم انجمن حبوبات و واردکنندگان حبوبات در این طلب ارزی حدود ۵۰ میلیون دلار است. اولویت پرداخت هم بر مبنای کوتاژ است، یعنی هر کوتاژی که جلوتر باشد، زودتر پرداخت می‌شود.»
خطر از دست رفتن اعتبار واردکنندگان کوچک
رئیس هیئت مدیره انجمن حبوبات ایران درباره پیامد این تأخیر گفت: «بسیاری از واردکنندگان به تأمین‌کنندگان خارجی خود بدهکارند و دیگر نمی‌توانند کالا وارد کنند، چون اعتبار جهانی خود را از دست داده‌اند. اگر این بدهی تا چند ماه دیگر هم پرداخت نشود، بسیاری از واردکنندگان نابود می‌شوند و حتی به ورشکستگی می‌رسند.»
لپه‌چی تأکید کرد: «واردکنندگان حبوبات مثل کالاهای دیگر بزرگ نیستند و هر کدام ۱۰ یا ۲۰ کانتینر آورده‌اند. آن‌ها در شرایط سخت و با این همه تحریم بار آورده‌اند. همین بدهی ۵۰ میلیون دلاری که برای کالاهای دیگر کوچک است، برای واردکننده حبوبات خیلی زیاد است. امیدوارم هرچه زودتر پرداخت شود.»
تولید داخل و هزینه حمل ده برابر شده
وی درباره ساختار بازار حبوبات اظهار داشت: «حدود ۷۰ درصد حبوبات تولید داخل است که مستقیم به سال زراعی بستگی دارد و ۳۰ درصد وارداتی است. مصرف سالانه کشور حدود ۹۰۰ هزار تا یک میلیون تن و سرانه مصرف حدود ۱۰ کیلو است. حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار تن واردات و حدود ۷۰۰ هزار تن تولید داخل داریم.»
لپه‌چی افزود: «بعد از جنگ ۴۰ روزه، هزینه حمل هر تن حبوبات از حدود ۳۰ دلار به ۲۵۰ دلار رسید. این افزایش نه تا ده برابری قیمت تمام‌شده را برای مصرف‌کننده بالا می‌برد. در بخش وارداتی، افزایش قیمت ارز و هزینه حمل‌ونقل باعث گرانی می‌شود.»
افزایش تولید امسال و کاهش قیمت لوبیا
رئیس هیئت مدیره انجمن حبوبات ایران درباره وضعیت تولید گفت: «امسال به دلیل بارندگی خوب بهار و پیش از فصل برداشت، تولید خوبی داشتیم و تولید افزایش یافت. همین موضوع باعث شد حبوبات امسال گران نشود و حتی بعضی کالاها کاهش قیمت داشته باشند. اگر گرانی هم رخ داده، بر مبنای تورم کلی کشور و افزایش ارز بوده و افزایش خارج از عرفی برای حبوبات نداشتیم.»
وی ادامه داد: «کاهش بارش و آفت‌زدگی می‌تواند تولید را کم و قیمت را بالا ببرد، اما امسال کاشت زیاد بود، به‌ویژه برای لوبیا. قیمت لوبیا پارسال حدود ۵۰۰ هزار تومان بود و امسال با همه هزینه‌ها برای مصرف‌کننده به حدود ۳۰۰ هزار تومان رسیده است. این کاهش به دلیل افزایش تولید بوده. تا اواخر بهار، که برداشت جدید شروع می‌شود، مشکلی در عرضه نخواهیم داشت و اگر افزایشی باشد، افزایشی نرمال بر مبنای هزینه‌های کشور خواهد بود.»
هزینه بسته‌بندی و زنجیره کوتاه عرضه
لپه‌چی درباره اثر بسته‌بندی گفت: «بعضی حبوبات مستقیم از کشاورز به مصرف‌کننده نمی‌رسد و در واحدهای تولیدی بوجار، لیزر و تمیز و بسته‌بندی می‌شود. سلفون و مواد اولیه بسته‌بندی به قیمت پتروشیمی وابسته است. حتی اگر تولید فراوان باشد و افزایش قیمتی نداشته باشیم، گرانی بسته‌بندی روی قیمت تمام‌شده اثر می‌گذارد.»
وی درباره زنجیره عرضه افزود: «حبوبات کالای کشاورزی است و کشاورز می‌کارد و برداشت می‌کند. دو یا سه دست بعد به مصرف‌کننده می‌رسد. نهایتاً فله به بنکدار می‌رسد و بنکدار در میادین تره‌بار یا بازارهای روز می‌فروشد، یا به صنایع تبدیلی و بسته‌بندی می‌رود. فرآوری خاصی مثل لبنیات روی آن انجام نمی‌شود که اثر زیادی در تولید بگذارد.»
بخشنامه رفع تعهد و کیفیت کالای وارداتی
رئیس هیئت مدیره انجمن حبوبات ایران درباره واردات کالاهای بی‌کیفیت اظهار داشت: «اول سال بخشنامه‌ای آمد که برای فراوانی کالا در شرایط جنگی، صادرکنندگان برای رفع تعهد صادرات خود باید کالای اساسی وارد می‌کردند. حبوبات کالایی تخصصی است و نخود و عدس سایزها و کیفیت‌های مختلف دارد. چون صادرکنندگان تخصص نداشتند، بعضی کالاهای بی‌کیفیت اول سال وارد شد. اکنون این مشکل حل شده و بخشنامه فعلاً برای حبوبات نیست.»
وی افزود: «کنترل کیفیت وظیفه استاندارد است. کالا ممکن است هنگام ورود ظاهر خوبی داشته باشد، اما مال فصل گذشته باشد و وقتی یک ماه در گرمای گمرک بماند، کیفیتش را از دست می‌دهد. به همین دلیل کسانی باید وارد کنند که سال‌ها در این حوزه کار کرده‌اند.»
مکانیزاسیون، تحریم و آمار تولید
لپه‌چی درباره فناوری کشاورزی گفت: «هرچه کشت مکانیزه شود، تولید هر هکتار بیشتر می‌شود. در سال‌های گذشته به دلیل تحریم این امر آن‌طور که باید میسر نشده و امیدوارم در آینده فکر اساسی برای ورود فناوری روز دنیا به کشاورزی بکنیم. خدا را شکر وضع بدی نداریم، اما قطعاً از فناوری روز دنیا فاصله داریم.»
وی ادامه داد: «حبوبات هم آبی داریم و هم دیم. بخشی مکانیزه برداشت می‌شود و بخشی که در دامنه کوه است هنوز سنتی. درصد دقیق مکانیزه و سنتی را باید از جهاد کشاورزی بگیریم و در اختیار شما بگذاریم.»
عملکرد جهاد کشاورزی، سم و کود و هزینه تولید
رئیس هیئت مدیره انجمن حبوبات ایران درباره جهاد کشاورزی اظهار داشت: «معاونت بازرگانی جهاد کشاورزی عوض شد و دکتر طلایی با توجه به سابقه‌ای که داشتند سازوکاری چیدند که ثبت سفارش بهتر شده و یک واردکننده خیلی راحت می‌تواند ثبت سفارش کند. واردات در این چند ماه تسهیل شده است. اما درباره وام به تولیدکنندگان، از سمت جهاد کشاورزی در جریان نیستیم. اگر هم بوده، در سطح استان و شهرستان و در موارد کوچک بوده و در سطح کلان تسهیلاتی برای همه تولیدکنندگان حبوبات ارائه نشده است.»
وی افزود: «کود و سم هم وارداتی داریم و هرچه با کیفیت و به موقع وارد شود، محصول نهایی بهتر است و از آفت‌زدگی جلوگیری می‌شود. این وظیفه جهاد کشاورزی است. پارسال این مشکلات را داشتیم، اما امسال با برنامه‌ریزی که شد، مشکل خاصی در سم و کود نداشتیم.»
لپه‌چی درباره هزینه تولید گفت: «افزایش هزینه تولید در همه صنایع هست. وقتی هزینه زندگی کشاورز بالا می‌رود، هزینه اجاره، کارگری و بسته‌بندی هم بالا می‌رود و در قیمت تمام‌شده اثر می‌گذارد و مستقیم سر سفره مردم می‌نشیند.»
برنامه‌های انجمن و جایگاه حبوبات در سبد مصرف
وی درباره انجمن اظهار داشت: «انجمن حبوبات ایران حدود ۱۵۰ عضو دارد که شامل واردکننده، تولیدکننده، بسته‌بندی و برندهای قوی بسته‌بندی است. برنامه بلندمدتمان ایجاد تعامل بین واردکننده، تولیدکننده داخل و وزارتخانه‌های مربوط بود و در این شش هفت سال از تأسیس انجمن این اتفاق افتاده است. اکنون با جهاد کشاورزی به عنوان متولی صنعت، با بانک مرکزی به عنوان تأمین‌کننده ارز و با وزارت صمت به عنوان صادرکننده مجوزها تعامل خوبی داریم.»
لپه‌چی افزود: «می‌خواهیم با پیش‌بینی و برنامه‌ریزی به موقع درباره تولید و واردات، نه کسری در حبوبات داشته باشیم و نه افزایش قیمت خارج از عرف. اگر بدانیم امسال کدام کالا به دلیل بارش یا آفت‌زدگی کم بوده، می‌توانیم به موقع وارد کنیم. حبوبات پروتئین گیاهی مفید و ارزان‌تری است و با افزایش قیمت گوشت، مصرف آن در قشرهای متوسط و متوسط به پایین بیشتر شده است. حق مردم ایران است که بهترین و باکیفیت‌ترین محصول را با قیمت مناسب سر سفره داشته باشند.»
صف دوماهه تخصیص ارز در بانک مرکزی
رئیس هیئت مدیره انجمن حبوبات ایران درباره بزرگ‌ترین مشکل واردکنندگان اظهار داشت: «واردکننده کالا را وارد و کوتاژ می‌کند، به بازار عرضه می‌کند و می‌فروشد، بعد در صف تخصیص بانک مرکزی قرار می‌گیرد. امروز کالا را به قیمت روز ترخیص می‌کند، یعنی دلار تالار ۱۷۰ تا ۱۸۰ هزار تومان، هزینه را حساب می‌کند و می‌فروشد. صف تخصیص بانک مرکزی حدود دو ماه شده است. دو ماه بعد که تخصیص می‌آید، قیمت تالار از ۱۷۰ به ۱۹۰ هزار تومان رسیده و همین‌طور هم افزایش پیدا می‌کند. این موضوع به ضرر واردکننده تمام می‌شود.»
وی در پایان خاطرنشان کرد: «انتظار داریم وقتی جهاد کشاورزی نظر دستگاه را می‌دهد، تخصیص تا یک هفته بعد بیاید. بزرگ‌ترین مشکل حوزه حبوبات این است که تخصیص‌ها زودتر بیاید. در زراعت هم فصل برداشت تمام شده و مشکلی نداریم. فقط عرضه به موقع باشد و قیمت‌ها در بازار کنترل شود.»
انتهای پیام
