محمدعلی رضایی، رئیس اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی ایران در گفتگو با خبرنگار روزانه نیوز، با ابراز تاسف از وضعیت کنونی تولید محصولات ارگانیک در کشور اظهار کرد: با وجود وسعت بالای اراضی کشاورزی و پتانسیل‌های فراوان کشور در این حوزه، متاسفانه آمار مطلوبی در محصولات ارگانیک نداریم
در حال حاضر تنها ۵ هزار و ۳۲۲ هکتار از مزارع و باغات کشور به صورت ارگانیک مدیریت می‌شوند که این رقم در حدود یک‌صدم درصد (۰.۰۱ درصد) از کل اراضی کشاورزی کشور را شامل می‌شود
وی با مقایسه وضعیت ایران با آمارهای جهانی، افزود: این در حالی است که در مقیاس جهانی، حدود ۲ درصد از مزارع و باغات دنیا به صورت ارگانیک اداره می‌شوند
ما باید طی چند سال آینده این عقب‌ماندگی را حداقل به میانگین جهانی برسانیم و برای تحقق این هدف، نیازمند فعالیت‌های گسترده از سوی سازمان‌های دولتی، نهادها و تشکل‌ها هستیم
رئیس اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی مهم‌ترین گام در این مسیر را «فرهنگ‌سازی در لایه‌های مختلف جامعه» دانست و تصریح کرد: فرهنگ‌سازی باید به گونه‌ای انجام شود که هم تولیدکننده و هم مصرف‌کننده با محصولات ارگانیک و مزایای آن آشنا شوند تا کشور بتواند جایگاه واقعی خود را در این حوزه کسب کند
رضایی در بخش دیگری از سخنان خود به تفاوت‌های میان محصولات «طبیعی» و «ارگانیک» اشاره کرد و گفت: محصولات طبیعی به محصولاتی اطلاق می‌شوند که ساختار آن‌ها دست‌نخورده باقی مانده و دقیقاً به همان شکلی که در طبیعت وجود دارد به دست مصرف‌کننده می‌رسد. اما محصولات ارگانیک دارای استانداردهای مشخصی هستند که این استانداردها، تمامی مراحل از جمله فرآیند تولید در مزارع، باغات، واحدهای فرآوری و حتی برداشت‌های طبیعی را شامل می‌شوند
وی تأکید کرد: حتی اگر محصولی کاملاً از عرصه طبیعی برداشت شود، در صورتی که اصول ارگانیک در آن رعایت نشده باشد، نمی‌تواند به عنوان محصول ارگانیک در بازار شناخته شود
این مسئول صنفی با اشاره به جایگاه جهانی محصولات ارگانیک یادآور شد: محصولات ارگانیک در سراسر جهان دارای استانداردها و بازارهای ویژه بین‌المللی هستند؛ به طوری که گردش مالی آن‌ها سالانه به رقم ۱۴۵ میلیارد یورو رسیده است. هم‌اکنون ۱۸۳ کشور دنیا در حال تولید محصولات ارگانیک هستند، نمایشگاه‌های معتبری در نقاط مختلف جهان در این زمینه برگزار می‌شود و مصرف‌کنندگان علاقه‌مندند محصولات ارگانیک را مصرف کنند
رضایی گفت: مصرف‌کنندگان جهانی به این دلیل به محصولات ارگانیک اقبال نشان می‌دهند که مطمئن هستند در تمامی مراحل تولید، فرآیند، جابجایی و عرضه، تمامی اصول ایمنی رعایت شده و محصولی فاقد هرگونه آلاینده شیمیایی به دستشان می‌رسد؛ ضمن اینکه در فرآیند تولید این محصولات، حفظ محیط زیست نیز به طور کامل تضمین شده است.
محصولات ارگانیک در دنیا با گواهی‌نامه‌های معتبر شناخته می‌شوند و این گواهی‌ها است که به محصولات اعتبار بخشیده و اجازه ورود به بازارهای جهانی را صادر می‌کند
گسترش آموزش‌های تخصصی ارگانیک در قطب‌های کشاورزی کشور
رضایی با اشاره به آموزش‌های تخصصی برنامه‌ریزی شده، به اقدامات بخش خصوصی برای توسعه کشت و تولید ارگانیک پرداخت و گفت: آموزش کلاس‌های تخصصی ارگانیک توسط بخش خصوصی و با جامعه هدف کشاورزان، تولیدکنندگان و صادرکنندگان از شهرستان‌ها آغاز شده است و این روند با قدرت ادامه خواهد یافت
وی همچنین به قطب‌ها محصولات ارگانیک در کشور اشاره و تصریح کرد: در این برنامه‌ریزی، هر نقطه از کشور با توجه به پتانسیل‌های منطقه‌ای خود به عنوان هاب یک محصول تعیین شده است؛ بر این اساس، استان کرمان به عنوان قطب پسته ارگانیک، کاشان برای گل محمدی، اصفهان در حوزه گیاهان دارویی، ارومیه برای سیب و مشهد به عنوان قطب زعفران ارگانیک در نظر گرفته شده‌اند و برنامه‌ریزی‌های اجرایی و آموزشی در این مناطق آغاز شده است
از سهم ۱.۵ تنی صادرات زعفران ارگانیک تا ضرورت تدوین «برنامه ملی»
رئیس اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی ایران در ادامه سخنان خود با اشاره به وضعیت پایین تقاضای داخلی برای محصولات ارگانیک اظهار کرد: تقاضای این محصولات در داخل کشور به این دلیل پایین است که زیرساخت مناسبی برای شناسایی و ایجاد اعتماد برای مصرف‌کننده به درستی ساماندهی نشده است. اگر مردم به ادعای ارگانیک بودن محصول اعتماد کنند و بتوانیم با تأییدیه‌های معتبر، اعتماد مصرف‌کننده را افزایش دهیم، قاعدتاً بازار تقاضا نیز شکل خواهد گرفت؛ همان‌طور که می‌بینیم برای محصولات متنوع و لوکس در کشور بازار وجود دارد و محصولات ارگانیک نیز برای افرادی که از سلامت و رعایت شرایط تولید آن مطمئن هستند، مشتری دارد
وی نقش آموزش و فرهنگ‌سازی را در این زمینه بسیار اثرگذار خواند و تصریح کرد: آموزش باید در رده‌های مختلف دنبال شود؛ هم برای تربیت کارشناسان فنی که بتوانند به صورت اجرایی در تولید محصولات ارگانیک کمک کنند و هم برای مصرف‌کنندگان تا با اطلاع‌رسانی مناسب آگاهی پیدا کنند. همچنین با ایجاد زیرساخت گواهی کردن محصولات و معرفی برند ملی کشور، مصرف‌کننده می‌تواند به اصالت کالا اعتماد کند و این امر حتماً به رشد بازار و سلامت جامعه کمک خواهد کرد
صادرات ارگانیک؛ وابستگی به بازارهای بیرونی و آمار ناچیز
رضایی با اشاره به اینکه به‌تبع تولید پایین، صادرات ارگانیک نیز رقم کوچکی را به خود اختصاص داده است، گفت: به عنوان نمونه در حوزه زعفران، نزدیک به یک درصد از کل صادرات کشور به صورت ارگانیک انجام می‌شود؛ یعنی در حالی که کل صادرات زعفران کشور حدود ۱۶۵ تن است، سهم زعفران ارگانیک حدود ۱.۵ تن تخمین زده می‌شود. البته این وضعیت در محصولات مختلف، متفاوت است
وی افزود: نکته قابل توجه این است که محصولات ارگانیک موجود در کشور ما غالباً بر اساس نیاز بازارهای صادراتی شکل گرفته‌اند؛ یعنی صادرکنندگان در بازارهای بین‌المللی تقاضا را شناسایی کرده و فرآیند تولید ارگانیک را در داخل راه‌اندازی کرده‌اند. در حال حاضر محصولاتی نظیر زعفران، گل محمدی و فرآورده‌های آن، خرما، شیره و خمیر خرما، گیاهان دارویی، پسته و انار به صورت ارگانیک تولید و صادر می‌شوند
این مسئول صنفی با اشاره به نبود آمار دقیق از حجم کل صادرات ارگانیک عنوان کرد: متاسفانه به دلایلی همچون بخشی از صادرات غیررسمی یا قاچاق، ثبت نشدن دقیق آمارها یا صادرات مسافری، آمار کاملی در دست نداریم؛ با این حال، در حوزه زعفران توانسته‌ایم یک شبکه ارگانیک ایجاد کنیم و در این راستا، برخی شهرستان‌ها به عنوان پایلوت، آموزش‌های لازم را در خصوص محصولات ارگانیک فرا می‌گیرند
لزوم تدوین برنامه ملی و حمایت از حضور در نمایشگاه‌های بین‌المللی
رضایی برای توسعه تولید و صادرات محصولات ارگانیک بر لزوم تدوین یک «برنامه ملی» تأکید کرد و گفت: این امر نیازمند پای کار آمدن همه سازمان‌ها، ارکان به‌ویژه بخش دولتی و بخش خصوصی است تا هم حجم تولید و هم تنوع محصولات ارگانیک در مناطق مختلف کشور افزایش یابد
وی اضافه کرد: در کنار افزایش تولید، باید از حضور صادرکنندگان و تولیدکنندگان بزرگ در بازارهای بین‌المللی و نمایشگاه‌های معتبری همچون نمایشگاه «بایوفاخ» (Biofach) در نورنبرگ آلمان و سایر رویدادهای جهانی حمایت کنیم تا محصولات کشور به درستی معرفی شده و بازارهای صادراتی توسعه یابند
رئیس اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی در ادامه با تأکید بر نقش رسانه‌های جمعی در فرهنگ‌سازی مصرف و معرفی نشان ارگانیک ملی، تولید مستندهای آموزشی را در آشنایی مصرف‌کنندگان با این محصولات مؤثر خواند و گفت: با تکمیل و توسعه این زنجیره و با توجه به پتانسیل‌های بالای کشاورزی کشور، انتظار می‌رود جایگاه ویژه‌ای در عرصه بین‌المللی پیدا کنیم که تحقق این هدف، در گروی همت جمعی تولیدکنندگان و حمایت ویژه نهادهای دولتی است
انتهای پیام
