به گزارش روزانه نیوز، بازار تلفن همراه در روزهای اخیر شاهد عرضه برخی مدل‌های آیفون ۱۸ بوده است؛ محصولی که حضور آن در بازار داخلی با توجه به محدودیت‌های موجود در ثبت سفارش تجاری گوشی‌های گران‌قیمت، ابهام‌هایی درباره نحوه ورود و عرضه ایجاد کرده است.
بررسی‌های میدانی و رصد فضای مجازی نشان می‌دهد برخی فعالان بازار، واردکنندگان و عمده‌فروشان، آیفون ۱۸ را خارج از مسیر رسمی واردات تجاری عرضه می‌کنند. نمونه‌هایی از فروش این گوشی‌ها در گروه‌ها و کانال‌های مجازی نیز مشاهده شده است.
هم‌زمان، تبلیغات تجاری دیگری نیز درباره این محصول در فضای بازار شکل گرفته است. برخی فروشگاه‌ها و پلتفرم‌های عرضه کالاهای دیجیتال، طرح‌هایی با عنوان‌هایی مانند «هر خرید، یک شانس آیفون ۱۸» برگزار کرده‌اند که در آنها امکان برنده شدن این گوشی به عنوان جایزه مطرح شده است.
این وضعیت در شرایطی رخ می‌دهد که ضوابط اعلام‌شده برای ثبت سفارش تلفن همراه در سال جاری، در مرحله نخست ثبت سفارش جدید را به گوشی‌هایی با ارزش کمتر از ۴۰۰ یورو محدود کرده است. در نتیجه، گوشی‌های پرچم‌دار و گران‌قیمتی مانند مدل‌های جدید آیفون، در چارچوب این محدودیت، امکان ثبت سفارش تجاری معمول را ندارند.
مسیر ورود آیفون ۱۸ به بازار چیست؟
یکی از پرسش‌های اصلی درباره عرضه آیفون ۱۸ در بازار ایران، نحوه ورود این گوشی‌ها به کشور است. در شرایطی که ثبت سفارش تجاری مدل‌های بالاتر از سقف تعیین‌شده با محدودیت مواجه است، مشخص شدن مسیر قانونی ورود این گوشی‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
در این میان، باید میان چند موضوع از جمله ورود کالای همراه مسافر، ثبت اطلاعات یا ارزش گمرکی کالا، رجیستری تلفن همراه و واردات تجاری تفاوت قائل شد. هر یک از این مسیرها ضوابط و الزامات متفاوتی دارد و صرف ثبت اطلاعات گمرکی یک کالا لزوماً به معنای امکان واردات تجاری آن نیست.
این تفکیک به‌ویژه در مورد گوشی‌های گران‌قیمت اهمیت دارد؛ زیرا نحوه ورود کالا و میزان ارزی که برای تأمین آن مورد استفاده قرار می‌گیرد، می‌تواند با سیاست‌های ارزی کشور ارتباط داشته باشد.
در سال‌های گذشته نیز ثبت اطلاعات گمرکی برخی مدل‌های آیفون و مباحث مربوط به امکان رجیستری آنها، از موضوعات مورد بحث در حوزه تلفن همراه بوده است. درباره آیفون ۱۸ نیز هرگونه تغییر در رویه ثبت ارزش گمرکی یا ایجاد مسیر جدید برای ورود باید با مقررات واردات و سیاست‌های ارزی هماهنگ باشد.
محدودیت واردات تجاری و مسئله کالاهای لوکس
موضوع عرضه آیفون ۱۸ تنها به یک مدل تلفن همراه محدود نمی‌شود و بخشی از بحث به نحوه مدیریت منابع ارزی کشور مربوط است.
در صورتی که واردات تجاری گوشی‌های گران‌قیمت به دلیل محدودیت‌های ارزی محدود شده باشد، اما امکان ورود تعداد قابل توجهی از همان محصولات از مسیرهای غیرتجاری فراهم شود، لازم است سازگاری این دو سیاست مورد بررسی قرار گیرد.
در چنین شرایطی، روشن بودن ضوابط مربوط به واردات مسافری، ارزش‌گذاری گمرکی و رجیستری می‌تواند از ایجاد ابهام در بازار جلوگیری کند.
از سوی دیگر، تبلیغات گسترده برای فروش یا قرعه‌کشی گوشی‌هایی که واردات تجاری آنها با محدودیت مواجه است، موضوع دیگری است که نیازمند شفافیت درباره نحوه تأمین کالا و مبنای قانونی عرضه آن است.
البته عرضه این محصولات یا برگزاری چنین تبلیغاتی به‌تنهایی به معنای وقوع تخلف قطعی نیست و بررسی قانونی بودن هر مورد به نحوه ورود کالا، اسناد گمرکی، مجوزهای مربوط و شرایط عرضه آن بستگی دارد.
ضرورت تفکیک واردات مسافری و تجاری
یکی از موضوعات مهم در این زمینه، ایجاد مرز روشن میان واردات مسافری و واردات تجاری است. ورود محدود کالا توسط مسافر، در صورت رعایت مقررات مربوط، با واردات تجاری و تأمین گسترده کالا برای بازار تفاوت دارد.
بنابراین، اگر حجم قابل توجهی از یک گوشی گران‌قیمت از مسیرهای غیرتجاری وارد بازار شود، لازم است نحوه ورود، ارزش‌گذاری و رجیستری آن مطابق مقررات بررسی شود.
همچنین ایجاد شناسه یا ارزش گمرکی برای یک محصول نباید به‌گونه‌ای تفسیر شود که به معنای مجاز شدن واردات تجاری آن باشد؛ چراکه ثبت ارزش و تعیین تکلیف گمرکی، با سیاست ثبت سفارش و مجوز واردات تجاری دو موضوع متفاوت است.
در شرایطی که سیاست ثبت سفارش تلفن همراه بر مدل‌های زیر ۴۰۰ یورو در سرزمین اصلی و مناطق آزاد متمرکز شده است، هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول تجارت، گمرک و تنظیم بازار برای جلوگیری از ایجاد مسیرهای موازی اهمیت دارد.
در نهایت، موضوع اصلی درباره آیفون ۱۸ صرفاً حضور چند دستگاه از این گوشی در بازار نیست؛ بلکه شفاف شدن مسیر ورود، نحوه ارزش‌گذاری گمرکی، وضعیت رجیستری و مبنای قانونی عرضه این محصولات است. مشخص شدن این موارد می‌تواند به رفع ابهام فعالان بازار و مصرف‌کنندگان درباره وضعیت این گوشی در بازار ایران کمک کند.
