روزانه نیوز: بخش خصوصی در سال‌های اخیر و در دلِ سخت‌ترین شرایط اقتصادی، تحریم‌ها، محاصره‌های دریایی و چالش‌های منطقه‌ای، ثابت کرد که ستون فقرات تأمین کالاهای اساسی و نهاده‌های دامی کشور به شمار می‌رفت. برای بررسی آخرین وضعیت تأمین کالاهای اساسی، گفتگویی با امیرحسین افراشته‌پور، نایب‌رئیس هیئت‌مدیره انجمن غلات ایران و مدیر بازرگانی هلدینگ افرا انجام دادیم که مشروح آن به شرح زیر است.
بخش خصوصی؛ بازوی اصلی تأمین کالاهای اساسی در روزهای بحران
امیرحسین افراشته‌پور با اشاره به عملکرد بخش خصوصی از ابتدای سال گذشته تاکنون گفت که این بخش نقش کلیدی و تعیین‌کننده‌ای در تأمین نهاده‌های دامی و کالاهای اساسی ایفا کرده است. به گفته وی، با وجود تمامی سختی‌ها، تنش‌های منطقه‌ای و محاصره‌های دریایی، بخش خصوصی توانسته است حجم عمده‌ای از کالاها را به کشور تزریق کند.
وی افزود آمارها به صراحت نشان می‌دهند که بالای ۸۰ الی ۹۰ درصد از اکثر اقلام کالاهای اساسی در دوران بحران، از طریق بخش خصوصی تأمین و عرضه شده است؛ موضوعی که به روشنی ثابت می‌کند ذخایر استراتژیک کشور در دست بخش خصوصی قرار دارد. بخش خصوصی بارها نشان داده است که توانایی دور زدن چالش‌های تحریم و محاصره را دارد و می‌تواند کالاها را با بهترین کیفیت وارد بازار کند.
قفل شدن سرمایه بخش خصوصی در بانک مرکزی؛ فعالیت با ۱۰ الی ۲۰ درصد ظرفیت
به گفته افراشته‌پور با وجود این عملکرد درخشان، فعالان این حوزه با چالش‌های ساختاری جدی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
نایب‌رئیس هیئت‌مدیره انجمن غلات ایران مهم‌ترین مانع پیش روی بخش خصوصی را موضوع «مطالبات ارزی» دانست و گفت که امروز قدرت بخش خصوصی کم شده است؛ چرا که مبالغ زیادی از سرمایه شرکت‌ها به عنوان ارز ترجیحی نزد بانک مرکزی باقی مانده و هنوز پرداخت نشده است.
وی افزود بررسی وضعیت مجموعه‌های فعال در این حوزه نشان می‌دهد که آن‌ها در حال حاضر تنها با ۱۰ الی ۲۰ درصد از ظرفیت واقعی خود کار می‌کنند و با همین میزان اندک، بار سنگین تأمین کشور را به دوش می‌کشند. بر همین اساس خواسته‌ی اصلی فعالان این صنعت از وزارتخانه و دولت این است که نگاه ویژه‌ای به بحث مطالبات ارزی داشته باشند؛ چرا که هرچقدر این مطالبات ارزی زودتر پرداخت شود، کالای بیشتری وارد کشور خواهد شد. شرکت‌های واردکننده نهاده، کار دیگری به جز فعالیت در این زنجیره ارزش بلد نیستند و هر مقدار ارز بیشتری به دستشان برسد، مستقیماً به کالای بیشتر، انبارهای غلات پرتر و در نهایت تضمین امنیت غذایی کشور تبدیل می‌شود.
توسعه مرزهای شمالی و ضرورت حمایت از بخش خصوصی در گذرگاه‌های لجستیکی
مدیر بازرگانی هلدینگ افرا گفت در حوزه واردات و لجستیک، وضعیت تردد کشتی‌ها و فعالیت بنادر جنوبی کشور در شرایط مناسبی قرار دارد و مسیرهای جدیدی نیز گشوده شده‌اند. در حالی که پیش‌تر حدود ۲ میلیون تن واردات از طریق دریای خزر انجام می‌شد، پیش‌بینی می‌شود این رقم به ۴ الی ۴.۵ میلیون تن حجم بار افزایش یابد.به گفته وی مرزهای مهمی مانند اینچه برون و آستارا فعال شده‌اند و حجم چشمگیری از کالاها به صورت ریلی و زمینی از این مبادی در حال ورود به کشور هستند. با این وجود، مطالبه اصلی بخش خصوصی در این بخش، حمایت بیشتر از فعالان اقتصادی در دو مرز اینچه برون و آستارا است. در حال حاضر، عمده انبارهای این مناطق با دستورات دولتی در انحصار شرکت‌های زیرمجموعه وزارت جهاد کشاورزی قرار گرفته و بخش خصوصی نمی‌تواند استفاده بهینه‌ای از این مرزها داشته باشد. تسهیل این مسیرها مستلزم همکاری همه‌جانبه‌ی بخش دولتی و خصوصی برای ایجاد و توسعه مسیرهای لجستیکی جدید است.
وضعیت رسوب کالا در بنادر؛ ریشه در مصوبات دولتی دارد
مدیر بازرگانی هلدینگ افرا درباره وضعیت رسوب کالا در بنادر کشور توضیح می‌دهد که رسوب کالا تنها در مقاطع کوتاهی (حدود دو سال پیش) به دلیل برخی سیاست‌گذاری‌های نادرست رخ داده بود. اما در شرایط کنونی، عمده کالاهایی که دچار رسوب یا افت کیفیت می‌شوند، ریشه در مصوبات دولتی و بخشنامه‌های پی‌درپی و متناقض دارند.
وی افزود گاهی یک کالا وارد کشور می‌شود و به دلیل صدور بخشنامه‌های متناقض، در بندر گیر می‌افتد. چنانچه فرایندها روی روال قانونی و منطقی پیش برود و ثبت سفارش‌ها به موقع انجام گیرد، شرکت‌ها می‌توانند فرایند ترخیص و عرضه را ظرف چند روز انجام دهند و در این صورت، نگرانی از بابت افت کیفیت کالا به هیچ وجه وجود نخواهد داشت.
