به گزارش روزانه نیوز، سید محمود فاطمیعقدا، رئیس سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، در نشست خبری با اشاره به مأموریتهای این سازمان در حوزه زمینشناسی، اکتشافات معدنی و مخاطرات طبیعی اظهار کرد: سازمان زمینشناسی بهعنوان مرجع حاکمیتی علوم زمین در کشور، دو مأموریت اصلی شامل اکتشاف منابع معدنی و مطالعه زمینشناسی و مخاطرات طبیعی را دنبال میکند.
وی افزود: شناسایی مخاطراتی مانند زلزله، سیل، فرونشست و لغزش زمین و ارائه راهکار برای کاهش آثار آنها از وظایف مهم سازمان زمینشناسی است؛ چراکه کشور با بخش قابلتوجهی از مخاطرات طبیعی شناختهشده در جهان مواجه بوده و بهویژه از نظر لرزهخیزی در معرض ریسک بالایی قرار دارد.
رئیس سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، ارتقای جایگاه حاکمیتی و نهادی این سازمان و حرکت به سمت حکمرانی مشارکتی در حوزه علوم زمین را از دیگر راهبردهای مجموعه عنوان کرد و گفت: با توجه به گستردگی نیازهای کشور و محدودیت توان و بودجه دستگاههای دولتی، نمیتوان صرفاً با اتکا به ظرفیت دولت، پاسخگوی نیازهای حوزه اکتشاف بود.
فاطمیعقدا تأکید کرد: توسعه اکتشافات معدنی برای تأمین پایدار منابع مورد نیاز صنایع معدنی ضروری است و مشارکت بخش خصوصی باید به یکی از الزامات اصلی این حوزه تبدیل شود. ایران از نظر تنوع ذخایر معدنی ظرفیت قابلتوجهی دارد و این توان میتواند زمینهساز توسعه اقتصاد معدن، کاهش وابستگی به اقتصاد نفتی و ایجاد ثروت پایدار در کشور باشد.
وی با اشاره به اینکه بخش بزرگی از ظرفیتهای معدنی کشور هنوز شناسایی نشده است، اظهار کرد: سازمان زمینشناسی باید با اتخاذ رویکردهای جدید، سرعت و گستره فعالیتهای اکتشافی را افزایش دهد. در همین راستا، پروژههایی برای شناسایی ظرفیتهای معدنی تعریف شده و تلاش میشود با تولید اطلاعات پایه و ارائه آن به سرمایهگذاران، زمینه ورود جدیتر بخش خصوصی به فعالیتهای اکتشافی فراهم شود.
رئیس سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور همچنین عناصر نادر و راهبردی را از محورهای مهم مطالعات جدید این سازمان دانست و گفت: مطالعات گستردهای در استانهای یزد، همدان، آذربایجان شرقی و غربی، زنجان و خراسان شمالی انجام شده است. نتایج این بررسیها نشان میدهد در برخی مناطق، بهویژه استان یزد، محدودههایی با پتانسیل قابلتوجه برای عناصر نادر و راهبردی وجود دارد و مطالعات در سایر مناطق نیز ادامه خواهد داشت.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع فرونشست زمین اشاره کرد و گفت: فرونشست صرفاً یک پدیده طبیعی نیست و در بسیاری از موارد، نتیجه مستقیم فعالیتهای انسانی و بهویژه مدیریت نادرست منابع آب است. برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی موجب تشدید این پدیده شده و خسارتهای ناشی از آن میتواند گسترده باشد؛ ازاینرو فرونشست یکی از مخاطرات خاموش کشور محسوب میشود که باید با رویکردی پیشگیرانه و مبتنی بر دادههای زمینشناسی با آن مقابله کرد.
فاطمیعقدا با اشاره به برنامههای سازمان برای توسعه اکتشافات عمقی و هوایی اظهار کرد: شناخت کشور از اعماق زمین هنوز محدود است و به همین دلیل، توسعه اکتشافات در عمق یکی از برنامههای مهم سازمان به شمار میرود. در سال جاری نیز پروژههایی در این زمینه در دست اجراست و استفاده از روشهای اکتشاف هوایی بهطور جدی دنبال میشود.
وی افزود: در یکی از پروژههای اکتشافی، بیش از ۶۶۰ هزار کیلومتر خطی برداشت هوایی انجام شده و بیش از ۶۹۰ محدوده و نقطه امیدبخش معدنی شناسایی شده است. این نتایج نشان میدهد ظرفیتهای قابلتوجهی در کشور وجود دارد و علاوه بر سطح زمین، باید اعماق زمین نیز با استفاده از فناوریهای جدید مورد مطالعه قرار گیرد. اکتشافات هوایی و روشهای ژئوفیزیکی میتوانند امکان شناسایی ذخایر معدنی در عمق چند صد متری زمین را فراهم کنند.
رئیس سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور با اشاره به کاهش ریسک سرمایهگذاری بخش خصوصی گفت: مطالعات سازمان به شناسایی پتانسیلهای معدنی منجر میشود، اما تعیین دقیق ارزش و حجم ذخایر هر محدوده نیازمند انجام اکتشافات تفصیلی است. سازمان تلاش میکند با ارائه اطلاعات پایه دقیق، معتبر و قابل اتکا، ریسک ورود سرمایهگذاران به حوزه اکتشاف را کاهش دهد و در طول اجرای مطالعات نیز بهعنوان مشاور در کنار بخش خصوصی حضور داشته باشد.
وی همچنین از پیگیری همکاریهای معدنی با کشورهای منطقه خبر داد و اظهار کرد: افغانستان یکی از کشورهای هدف در مطالعات و همکاریهای معدنی است و شناسایی ظرفیتهای معدنی و تشکیل بانک اطلاعاتی از منابع این کشور در دستور کار قرار گرفته است. علاوه بر این، برنامههایی برای توسعه همکاریهای معدنی با کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی در حال پیگیری است.
فاطمیعقدا در پایان با اشاره به محدود بودن سهم بازار سرمایه در تولید دادههای پایه و اکتشافات معدنی گفت: سازمان زمینشناسی تلاش میکند با طراحی مدلهای مشارکتی جدید، سرمایههای بخش خصوصی را به سمت حوزه اکتشاف هدایت کند تا پس از کاهش ریسک و مشخص شدن ظرفیت اقتصادی محدودهها، پروژهها وارد چرخه سرمایهگذاری و تولید شوند. بررسی مدل اجرایی بستههای اکتشافی و سرمایهگذاری نیز همچنان ادامه دارد.
