به گزارش روزانه‌نیوز، با نزدیک شدن زمستان و در شرایطی که قیمت گوشت در بازار مصرف همچنان بالاست، این پرسش مطرح است که چرا قیمت دام زنده و گوشت فاصله دارد و آیا ذخایر دام برای فصل سرما کافی است. منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، در گفت‌وگو با روزانه‌نیوز علت این تفاوت، وضعیت ذخایر و پرواربندی و راهکارهای مهار قیمت را تشریح کرد.
تولید باثبات، بازار پرنوسان
پوریان درباره علت تفاوت قیمت‌ها اظهار داشت: «وقتی وضعیت را رصد می‌کنیم، شرایط دام و تولید باثبات است. اما در بازار رفتار دیگری می‌بینیم و شوک‌ها و موج‌های روزانه خود را در قیمت نشان می‌دهد. این وضعیت فقط شامل گوشت نیست و اقلام پرمصرف دیگر هم بدون استثنا همین وضعیت را دارند.»
وی افزود: «امسال سال خوبی برای دام بوده و عرضه، تأمین و تولید شرایط باثباتی دارند. البته این به معنای نبود مشکل نیست. هزینه نهاده‌های تعلیف مدام بالا می‌رود و تولید را هم تحت تأثیر قرار داده، اما میزان تولید برای تأمین گوشت کشور مناسب است.»
رئیس شورای تأمین دام کشور درباره چسبندگی قیمت‌ها گفت: «بازار گوشت ایران چندمرحله‌ای است و تک‌مرحله‌ای نیست که بگوییم چون قیمت دام این است، گوشت حتماً باید فلان قیمت را داشته باشد. همین چندمرحله‌ای بودن اثر قیمتی را طولانی و چسبنده می‌کند. شوک‌های قیمتی کالاهای دیگر هم که همه به هم مرتبط‌اند، قیمت گوشت را بالا می‌برد.»
پوریان تأکید کرد: «حدود ۵۰ درصد بازار کشور، نه فقط در بخش گوشت، رفتار روانی دارد و این شرایط گاهی اسباب رشد و گاهی اسباب کاهش قیمت می‌شود. تا زمانی که این وضعیت به تدریج حل نشود، نوسان‌های بسیار شدید قیمتی ادامه خواهد داشت و پس از عبور از آن، قیمت‌های منطقی دوباره خود را در بازار پیدا می‌کنند.»
عرضه مناسب گوشت و کاهش تقاضای منجمد
وی درباره وضعیت عرضه گفت: «عرضه دام در پاییز مناسب و حجم آن زیاد است. حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد گوشت به صورت گرم و روزانه عرضه می‌شود و همین موضوع تقاضا برای گوشت منجمد را پایین آورده است. هیچ کسری در این کالا نمی‌بینید و گوشت را به وفور در هایپرمارکت‌ها، قصابی‌ها و کشتارگاه‌ها می‌توان دید.»
رئیس شورای تأمین دام افزود: «دامی که به کشتار می‌رود ضریب گوشتی بالایی دارد، چون دام ضعیف اصلاً کشتار نمی‌شود و به پرواربندی می‌رود. به همین دلیل لاشه‌ها پرتر شده‌اند و گوشت بیشتری به دست می‌آید. این عرضه قابل پیش‌بینی بود و امسال پاییز دام به صورت گله‌ای عرضه شد. انتظار داریم گوشت استحصالی در مهر و آبان از رقم سال گذشته بالاتر باشد.»
معاملات صوری در میادین دام
پوریان درباره یکی از عوامل افزایش اخیر قیمت تأکید کرد: «به هر میدان دام که مراجعه کنید، حدود ۳۰ درصد حاضران صاحب دام‌اند و حدود ۷۰ درصد دامی ندارند، اما در آنجا معامله می‌کنند. این معاملات صوری و مصنوعی در روزهای اخیر به افزایش قیمت دامن زده است.»
وی ادامه داد: «عامل دیگر، که جنبه مثبت دارد، افزایش تقاضا برای دام پای‌پروار است. دامداران این دام‌ها را می‌برند و در دامداری‌های مختلف پروار می‌کنند تا در زمستان و بهار عرضه کنند. بخشی از گرانی‌ای که مشاهده می‌کنید در همین دام پای‌پروار است.»
رشد پرواربندی و ذخایر زمستان
پوریان درباره ذخایر گفت: «پرواربندی از ماه آخر تابستان در وضعیت خیلی خوبی است و نسبت به سال گذشته شاید حدود ۵۰ درصد افزایش داشته‌ایم. هم‌اکنون در کل کشور حدود ۸ میلیون رأس دام سبک در مرحله پای‌پروار یا پروار داریم. در بخش سنگین حدود ۱۴۰ هزار رأس و در گاومیش حدود ۵۰ هزار رأس در پروار قرار دارند.»
وی افزود: «جمعیت دام مولد بالاست. زایش‌ها در جنوب و جنوب غرب در حال شکل‌گیری است و در شرق، به‌ویژه خراسان و سمنان، که زایش معمولاً آخر پاییز یا ابتدای زمستان است، به زودی شاهد زایش خواهیم بود. به همین دلیل عرضه میش و دام مولد در میادین کم شده است. کشور در ذخایر سبک و سنگین وضعیت خیلی خوبی دارد و فکر نمی‌کنم کمبودی وجود داشته باشد.»
گاومیش و دام سنگین
پوریان درباره گاومیش اظهار داشت: «توسعه پرواربندی گاومیش، به‌ویژه در خوزستان، ادامه دارد. این گونه مقاوم است، همه نوع علوفه می‌خورد و کیفیت گوشت و شیرش ارزشمند است. گاومیش‌داران بیشتر ماده پرورش می‌دهند، چون شیر قیمت مناسبی دارد و همین جمعیت ماده نرهای خوبی تولید می‌کند. گاومیش می‌تواند زنجیره گوشت سنگین ما را تکمیل کند.»
وی افزود: «در دام سنگین هم تنوع تولید شکل گرفته و زایش گاومیش و گوساله وضعیت خوبی دارد. تولید دام جذاب‌تر شده و بخشی از سرمایه‌هایی که قبلاً از این حوزه رفته بود، دوباره وارد آن می‌شود.»
قطعی گاز، نهاده و علوفه
رئیس شورای تأمین دام کشور درباره احتمال قطعی گاز در زمستان گفت: «حدود ۸۰ درصد تولید ما به صورت سنتی انجام می‌شود و وابستگی دام به گاز و انرژی مثل مرغ نیست. وابستگی اصلی تولید دام به نهاده و علوفه است و هر دو به میزان کافی در کشور وجود دارد.»
وی ادامه داد: «تولید علوفه، به‌ویژه یونجه، از ابتدای بهار امسال خیلی خوب بوده و قیمت آن هم منطقی است. بعد از برداشته شدن ارز ترجیحی، تولید علوفه در کشور رشد کرده و این موضوع تا حدی کمک می‌کند.»
اثر حذف ارز ترجیحی بر دامداران
پوریان درباره حمایت از دامداران اظهار داشت: «بعد از طرح اقتصادی دولت، اولین ضربه به صنعت پروتئین کشور وارد شد. برداشتن ارز ترجیحی نهاده، قیمت آن را بی‌سابقه بالا برد و کل ساختار هزینه‌ای تولید، توزیع و مصرف تغییر کرد. دامدار اکنون همه چیز را آزاد و با قیمت روز تهیه می‌کند. وزارت جهاد کشاورزی بیشتر در حد ترویج و ساماندهی ورود کرده و صنعت دام عملاً خودش را می‌چرخاند.»
وی درباره خسارت‌ها گفت: «بسیاری از تولیدکنندگان که از پس هزینه‌ها برنیامدند از چرخه خارج شدند. در دامداری‌های بزرگ تولید محدود شد و در واحدهای متوسط و خرد خروج دیدیم. اما بالا رفتن قیمت گوشت دوباره دامداران را راغب کرده و بعضی دامداری‌های غیرفعال دوباره فعال شده‌اند.»
پوریان افزود: «این شوک برای مصرف‌کننده بسیار پرهزینه بود و تورم کالاهای مصرفی به اعداد بی‌سابقه رسید. جامعه‌ای که درآمدش مشخص است، با این قیمت‌ها تهیه گوشت برایش سخت‌تر می‌شود.»
پیشنهاد: تولید قراردادی به جای واردات
وی درباره راهکار مهار قیمت گفت: «قبلاً دولت برای دهک‌های پایین و ایجاد تعادل قیمتی، از طریق وزارت جهاد گوشت وارد می‌کرد و ارز ترجیحی یا نیمایی برایش در نظر می‌گرفت. با این حال اختلاف قیمت گوشت وارداتی و داخلی بالا بود و مردم به گوشت وارداتی گرایش پیدا می‌کردند. اکنون که شرایط تولید مناسب است و دام کشتاری زیادی داریم، دولت می‌تواند در قالب قرارداد و سوبسید با دامداران بزرگ، گوشت گوسفند و گوساله داخلی با قیمت مناسب تولید و مستقیماً وارد بازار کند، چه گرم و چه منجمد.»
رئیس شورای تأمین دام کشور افزود: «این بسته باید طوری باشد که بازار مصنوعی ایجاد نکند و تقاضا را بالا نبرد. خرید تضمینی سال‌های ۹۸ تا ۱۴۰۰ متأسفانه به ذخیره‌سازی می‌رفت و به تعادل قیمت کمکی نمی‌کرد. این بار باید گوشت مستقیماً به بازار برسد تا حداقل اثرش را در قیمت اصلی بگذارد و برای همه سطوح جامعه کمک‌کار باشد.»
ثبات تولید و هدف صادرات
پوریان در پایان خاطرنشان کرد: «در دوران جنگ و پس از آن، واردات گوشت بسیار کم بود و تولید داخل نیاز بازار را علی‌رغم پیک‌های مصرف تأمین کرد. تولیدهای قراردادی با دامداران کمک‌کننده بوده، بخشی از آن وارد کشور شده و بخش دوم احتمالاً در زمستان می‌رسد. هدف اول ما ثبات تولید است، چون وقتی تولید باشد، کالا تأمین شده است.»
وی گفت: «حوزه‌های دام‌خیز ما به دلیل تغییر ارز آسیب دیدند، اما دوباره فعال شده‌اند و در سرکشی از شهرک‌ها و مناطق دام‌خیز می‌بینم که تولید جریان دارد و پرواربندی در حال شکل‌گیری است. گرانی آزاردهنده شده و آن را قبول دارم، اما انتظار داریم دولت حمایت بیشتری کند تا ضمن تأمین کامل نیاز داخل، در صورت مازاد برای صادرات هم گام برداریم.»
انتهای پیام
